Kişiyi aşırı korkutan, dehşet içinde bırakan, çaresizlik yaratan, çoğu kez olağandışı ve beklenmedik olayların yol açtığı etkilere ruhsal travma diyoruz.
Travma sonrasında kişinin baş etme yöntemleri sonucu etkileyebilir. Olay olmamış gibi davranan, unutmaya çalışanlarda iyileşme daha çok gecikirken; yardım arayan, sorunlarını paylaşan kişiler daha çabuk iyileşir. Sosyal destek iyileşmeye olumlu katkı sağlar; destek azsa özellikle depresyon belirtileri daha fazla hissedilir.
Çalışmalar, travmadan sonraki ilk günlerde çoğu kişinin ruhsal olarak etkilendiğini, korktuğunu, kabuslar gördüğünü; ancak bu belirtilerin birçok kişide günler veya haftalar içinde geçtiğini göstermektedir. Etkilenen her 5-6 kişiden birinde belirtiler çok daha uzun sürebilir, bazen yıllarca devam edebilir. Bu nedenle "zaman her şeyin ilacıdır" sözü herkes için geçerli değildir.
Yaklaşım, etkilenme düzeyine göre planlanır:
- Az etkilenmiş, yaşamını sürdürebilen kişilere → bilgilendirme
- Daha çok etkilenmiş, ciddi belirtileri olan ancak işlevselliğini koruyanlara → danışmanlık veya kısa psikolojik tedavi
- Yaşamı ciddi derecede etkilenmiş, ağır belirtileri olanlara → yoğun psikolojik tedaviler, ilaç tedavileri veya hastaneye yatış
Travma sonrası stres bozukluğu depresyonla birlikte ise çoğu kez ilaç tedavisi eklenmelidir. Rahatsızlığın tedavisinin olduğunun bilinmemesi ve kişilerin travmayı hatırlamak istememesi yardım almayı geciktirir.
